Trang chủ Trang chủ

Chuyên đề dạy học Ngữ văn lớp 9A4: Khi AI bước vào giờ Văn – Học viết bằng tư duy, không chỉ bằng công cụ

24/04/2026
Ngày 23/04/2026, tại lớp 9A4, trường THCS Hoàng Hoa Thám, một tiết học Ngữ văn đã diễn ra theo cách rất khác: không chỉ có bảng, phấn và trang vở, mà còn có sự đồng hành của trí tuệ nhân tạo (AI). Với chuyên đề “Cùng AI viết đoạn văn phân tích khổ thơ/dòng thơ”, tiết dạy đã mở ra một hướng tiếp cận mới mẻ, giúp học sinh vừa rèn luyện kĩ năng viết, vừa hình thành tư duy phản biện trong thời đại số.

Toàn cảnh lớp 9A4 trong tiết học chuyên đề ứng dụng AI vào viết đoạn văn.

Mở đầu tiết học, giáo viên khéo léo dẫn dắt bằng một câu hỏi quen mà lạ: “Với môn Ngữ văn, em sử dụng AI vào mục đích học tập như thế nào?”. Những cánh tay nhanh chóng giơ lên, những câu trả lời ngắn gọn nhưng đa dạng cho thấy AI đã không còn xa lạ với học sinh. Từ việc tra cứu kiến thức, tham khảo cách viết, đến gợi ý ý tưởng, AI đang dần trở thành một công cụ hỗ trợ học tập phổ biến. Tuy nhiên, câu hỏi tiếp theo của giáo viên đã khiến cả lớp chững lại suy nghĩ: “Kết quả sẽ như thế nào nếu chúng ta sử dụng AI trong học văn?”. Từ đây, vấn đề không còn là “có dùng hay không” mà là “dùng như thế nào cho đúng”.

Ở hoạt động hình thành kiến thức, giáo viên đưa ra đề thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2025 và yêu cầu học sinh sử dụng AI để viết đoạn văn 200 chữ phân tích năm dòng thơ cuối bài “Hạnh phúc” (Giang Nam). Điểm nhấn của hoạt động là nhiệm vụ “Bắt lỗi AI”. Khi trực tiếp trải nghiệm với ChatGPT và Gemini, học sinh nhận ra rằng cùng một yêu cầu nhưng AI có thể đưa ra nhiều cách trả lời khác nhau. Có đoạn văn đúng hướng, có đoạn còn chung chung, thậm chí chưa sát yêu cầu đề bài. Từ đó, các em hiểu rằng nếu không biết cách đặt câu lệnh rõ ràng, cụ thể, AI sẽ trở thành một “kho thông tin hỗn độn”. Kết luận được rút ra không phải để phủ nhận AI, mà để nhấn mạnh vai trò của người học: cần biết chọn lọc, đánh giá và điều chỉnh thông tin – đó chính là tư duy phản biện.

Bước sang hoạt động khám phá, lớp học trở nên sôi nổi hơn với nhiệm vụ mang tên “AI là trợ lí – em là người quyết định”. Học sinh sử dụng AI để chỉnh sửa lại đoạn văn mình đã viết, sau đó so sánh hai phiên bản: bản gốc và bản có sự hỗ trợ của AI. Quá trình đối chiếu giúp các em nhận ra điểm mạnh, điểm hạn chế trong cách diễn đạt của mình, đồng thời học hỏi thêm cách triển khai ý, sử dụng từ ngữ, liên kết câu. Nhưng điều quan trọng hơn, nhiều học sinh cũng nhận thấy rằng nếu quá phụ thuộc vào AI, bài viết có thể trở nên tròn trịa nhưng thiếu dấu ấn cá nhân. Chính sự so sánh này đã giúp các em hiểu rõ hơn giá trị của “chất riêng” trong văn chương.

Khép lại tiết học, phần thảo luận ngắn đã gợi mở nhiều suy nghĩ: AI giúp gì và có thể thay thế học sinh hay không? Câu trả lời dần trở nên rõ ràng qua lời tổng kết của giáo viên: AI có thể viết nhanh, có thể gợi ý hay, nhưng không thể sống, cảm nhận và suy nghĩ thay con người. Một bài văn hay không chỉ đúng về kiến thức mà còn cần cảm xúc và chính kiến của người viết. AI, vì thế, nên được nhìn nhận như một người bạn đồng hành – hỗ trợ chứ không thay thế.

Bên cạnh đó, sự quan tâm và ghi nhận từ Ban Giám hiệu nhà trường đã góp phần làm nên ý nghĩa trọn vẹn cho chuyên đề. Đại diện Ban Giám hiệu đã trực tiếp dự giờ, theo dõi toàn bộ tiến trình tổ chức hoạt động và có những chia sẻ, đánh giá tích cực về tính đổi mới, sáng tạo của tiết dạy. Những lời chúc mừng cùng sự động viên kịp thời không chỉ là sự ghi nhận đối với giáo viên thực hiện chuyên đề mà còn là nguồn khích lệ lớn đối với học sinh lớp 9A4 trong hành trình học tập chủ động, thích ứng với yêu cầu của thời đại.

Ban Giám hiệu chúc mừng giáo viên và học sinh lớp 9A4 sau tiết dạy chuyên đề ứng dụng AI trong môn Ngữ văn.

Tiết học tại 9A4 không chỉ dừng lại ở việc dạy viết một đoạn văn, mà còn trang bị cho học sinh một năng lực quan trọng trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng: biết sử dụng công nghệ một cách thông minh và có trách nhiệm. Khi AI bước vào lớp học, điều thay đổi không phải là vai trò của người thầy hay người trò, mà là cách học – chủ động hơn, linh hoạt hơn và giàu suy ngẫm hơn. Và sau tất cả, điều còn lại trong mỗi bài viết vẫn là tiếng nói chân thật từ trái tim của chính các em học sinh.

Ban truyền thông tổ Xã hội
Đánh giá:
Tổng số điểm của bài viết là: 4/5 trong 10 đánh giá
Chia sẻ:

Tin nổi bật